Σύγκρουση οικονομικών ελίτ στην Τεχεράνη

Πράσινη επανάσταση, επανάσταση του Ιντερνετ, του twitter και του Facebook. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης μας έχουν συνηθίσει σε παιδαριώδεις αναλύσεις για το Ιράν, αυτή τη φορά όμως ξεπέρασαν τον εαυτό τους. Ύστερα από τις εκλογές που ανέδειξαν τον Αχμεντινετζάντ νικητή, με διαφορά 11 εκατομμυρίων ψήφων, και ενώ η αντιπολίτευση κατέβαινε στους δρόμους διαμαρτυρόμενη για εκτεταμένη νοθεία, τα δυτικά ΜΜΕ είδαν το όραμα μιας σύγχρονης εξέγερσης η οποία όμως δεν θα μπορούσε να έχει πραγματοποιηθεί ούτε στο Μανχάταν.

Του ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ, http://xstefanou.weebly.com

Δεν χρειάζεται να περάσεις παρά μερικές ώρες στο Ιράν για να καταλάβεις ότι με τις απελπιστικά αργές ταχύτητες πρόσβασης στο διαδίκτυο εάν θέλεις να οργανώσεις μια εξέγερση μέσω του Ιντερνετ θα έπρεπε να έχεις ξεκινήσεις από… πέρυσι. Ούτε χρειάζεται βέβαια βαθιά γνώση της ιρανικής κοινωνίας για να καταλάβεις ότι πρόσβαση στο διαδίκτυο έχουν μόνο τα ανώτερα και ανώτατα κοινωνικά στρώματα που ζούν σε θύλακες δυτικής ευημερίας στη Βόρεια Τεχεράνη.


Οι συγκρούσεις που φέρνουν το Ιράν στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου έχουν προφανώς πολύ βαθύτερες ρίζες και αφορούν μια λυσσαλέα σύγκρουση που διεξάγεται εδώ και χρόνια στο εσωτερικό της οικονομικής ελίτ της χώρας. Χωρίς κανείς να μπορεί να αμφισβητήσει ότι παρατηρήθηκαν παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία, όλο και περισσότερα στοιχεία (τα οποία προέρχονται ακόμη και από αμερικανικά ιδρύματα ερευνών) συνηγορούν στο ότι ο Αχμεντινετζάντ θα κέρδιζε ούτως η άλλως τις εκλογές. Παρά την εκτεταμένη διαφθορά της κυβέρνησης και την οικονομική κρίση (αποτέλεσμα μεταξύ άλλων και της πτώσης της τιμής του πετρελαίου) ο σημερινός πρόεδρος έχει κερδίσει την καρδιά των πληβειακών στρωμάτων του πληθυσμού. Προσφέροντας σημαντικά έργα υποδομής αλλά ακόμη και χρήματα, απευθείας στους ψηφόφόρους, ο Αχμεντινετζάντ έθεσε και πάλι σε λειτουργία το ιδιώτυπο κοινωνικό συμβόλαιο το οποίο εδώ και τριάντα χρόνια εξασφαλίζει στο θρησκευτικό κατεστημένο την νομιμοποίηση που χρειάζεται από ευρεία στρώματα του πληθυσμού.

Φυσικά η οργή της νεoλαίας της Τεχεράνης και των άλλων αστικών κέντρων ούτε καθοδηγούμενη από ξένα κέντρα είναι, ούτε αδικαιολόγητη. Έχωντας λύσει το άμεσο πρόβλημα της επιβίωσης τα μεσαία και ανώτερα στρώματα είναι λογικό να ζητούν τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες τις οποίες τους στερεί το αυταρχικό καθεστώς των μουλάδων. Δεν πρόκειται δηλαδή για εξέγερση των καλομαθημένων αλλά για τη δίκαιη οργή μιας ευημερούσας αλλά και αφυκτιούσας νεολαίας. Η εξέγερση αυτών των τμημάτων του πληθυσμού ενεργοποιήσε τα πλέον σκοτεινά αντανακλαστικά των φρουρών της επανάστασης και παρακρατικών ομάδων που απάντησαν με απίστευτη ομώτητα. Εκατοντάδες φοιτητές συνελήφθησαν, δεκάδες άτομα τραυματίστηκαν ενώ ακόμη και ξένοι δημοσιογράφοι ένιωσαν το βαρύ χέρι του νόμου. Αν και ο αριθμός των νεκρών παραμένει δύσκολο να επιβεβαιωθεί, πστεύεται ότι θα ξεπεράσει τους επτά νεκρούς που είχαν αρχικά ανακοινωθεί. Ακόμη και υπό αυτό το πρίσμα όμως τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δεν συνιστούν γνήσια “λαική επανάσταση” όπως θέλουν να την βλέπουν τα ξένα μέσα ενημέρωσης αλλά παραπέμπουν περισσότερο σε… πραξικόπημα.

Ο πραγματικός αντίπαλος του Αχμεντινετζάντ δεν ήταν η νεολαία της Τεχεράνης αλλά ο μακιαβελικός πρώην πρόεδρος Χασεμί Ραφσαντζανί ο οποίος κινεί τα νήματα της αντιπολίτευσης.  Φιλοδοξώντας να καταλάβει ακόμη και τη θέση του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη, ο ζάμπλουτος και βαθιά διεφθαρμένος πολιτικός έριξε κολοσσιαία χρηματικά ποσά για να στήσει σε διάστημα μερικών εβδομάδων την προεκλογική εκστρατεία του Μοσαβί. Ο Ραφσαντζανί, ο οποίος είχε εμπλακεί ακόμη και στο σκάνδαλο Ιράν Κόντρα έδωσε πολιτικό προσωπείο στο φιλοδυτικό, παγκοσμοιοποιημένο κεφάλαιο του Ιράν. Το συγκεκριμένο τμήμα της ιρανικής οικονομικής ελίτ, το οποίο φλερτάρει ανοιχτά με τη Δύση και τα νεοφιλελευθερα δόγματα της Ουάσινγκτον, διεκδίκησε με αξιώσεις την εξουσία. Στο πλευρό του βρέθηκε και μεγάλο τμήμα των μεσαίων στρωμάτων και κυρίως οι πανίσχυροι, ακόμη και σήμερα, Μπαζαρί. Πρόκειται για τους εμπόρους των αγορών της Τεχεράνης που στο παρελθόν είχαν στηρίξει τον κλήρο καθορίζοντας, ουσιαστικά, την τροπή που θα έπερνε η ισλαμική επανάσταση του Χομεϊνί. Οι Μπαζαρί, που το 2005 είχαν στηρίξει τον Αχμεντινετζάντ, πέρασαν τώρα στο αντίπαλο στρατόπεδο διαμαρτυρόμενοι με αυτό τον τρόπο για την κακοδιαχείριση της οικονομίας, την αύξηση του πληθωρισμού και την γενικότερη οικονομική κρίση.

Αυτή όμως η ανίερη συμμαχία των εμπόρων, της φιλοδυτικής οικονομικής ελίτ και μεγάλου τμήματος των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων της νεολαίας δεν ήταν ικανή να κερδίσει στις κάλπες τις μεγάλες πληβειακές και βαθιά συντηρητικές μάζες του Ιράν. Τουλάχιστον όχι αμαχητί. Η μάχη όχι μόνο δεν έχει κριθεί αλλά θα συνεχίσει να πυροδοτεί ανεξέλεγκτες εκρήξεις σε όλα τα επίπεδα της ιρανικής κοινωνίας. Σε θρησκευτικό επίπεδο ο Αχμεντινετζάντ μπορεί πλέον να θεωρεί βέβαιη τη στήριξη του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Χαμενεϊ. Το ερώτημα είναι εάν ο τελευταίος μπορεί να θεωρεί δεδομένη… τη θέση του. Ο Ραφσαντζανί διεξάγει πλέον παρασκηνιακό πόλεμο επιστρατεύοντας τις εφεδρείς του και μέσα στο θρησκευτικό κατεστημένο με στόχο να καταλάβει και αυτό το προπύργιο του μετεπαναστατικού καθεστώτος. Καθοριστικής σημασίας θα είναι η στάση των ενόπλων τμημάτων που ξεκινούν από τον τακτικό στρατό και τους φρουρούς της επανάστασης και φτάνουν μέχρι παραστρατιωτικές οργανώσεις με εκατομμύρια μέλη. Μέχρι στιγμής ο τακτικός στρατός δηλώνει απόλυτη πίστη στον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη και κατ’επέκταση και στον Αχμεντινετζάντ. Μια εσωτερική ανατροπή, όμως, στους κόλπους του κλήρου ίσως να σήμαινε και αυτόματη αλλαγή των ισσοροπιών στο στράτευμα. Ακόμη χειρότερο θα ήταν φυσικά το ενδεχόμενο ο στρατός να βρεθεί σε αντίπαλο στρατόπεδο από τους φρουρούς της επανάστασης, οι οποίοι υπερτερούν αριθμητικά αλλά και σε εξοπλισμό.

Το Ιράν εισέρχεται στην πλέον επικύνδηνη φάση από την εποχή της ιρανικής επανάστασης και η Δύση παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα γνωρίζοντας ότι οποιαδήποτε παρέμβασή της ίσως να έχει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα (να ξεμπροστιάσει δηλαδή το στρατόπεδο των Ραφσαντζανί και Μοσαβί ως φιλοαμερικανικό). Η Ουάσινγκτον κρατά τα δάχτυλά της σταυρωμένα ελπίζοντας σε μια εσωτερική κατάρευση τύπου σοβιετικής ένωσης. Αυτή τη φορά όμως το παιχνίδι δεν είναι καθόλου προδιαγεγραμμένο.

Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 21.6.09

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s